Hammade;
Kaolen, feldispat, Kuvars, kil v.b. uygun hammadeler,
Balıkesir, Bilecik, Bursa, Eskişehir, Çanakkale ve Kütahya’da kaolen madeni vardır ve porselen, seramik ve çinide temel hammadedir.
Hazırlanma;
Hammadde olarak belirlenen madenler reçete (her üreticinin kendi formülüdür) adı verilen formül içinde değirmenlerde öğütülür. Preslerden geçirilirek kullanıma hazır hamurlara çevirilir.
Dekorlanan mamuller sırça adı verilen boza kıvamındaki sıvıya daldırılıp bu sıvıyla kaplanmasıdır. Sırça mamule camlı parlaklığı veren ve desenin zarar görmemesini sağlayan maddedir. Sırlama çinicilikte önemli bir aşamadır. Zira sırın ince, kalın veya daha başka şekilde yanlış yapılması, binbir emekle yapılan güzelim desenin istenilen görünüme sahip olamamasına neden olur. Ayrıca boyalardaki istenmeyen renk değişikliklerinin, akmaların, kaymaların ve matlığın nedeni de sırlamanın iyi yapılamamasındandır. Burası da ateşte açan çiçeklere giriştir.
Klasik Çini Kandil 158
Klasik İznik Çinileri
Cinsi: Cami Kandili
Ebat : … cm
Yılı : 1535- 1545 (yaklaşık)
Yeri : British Museum Londra
Kitapta Sayfası: 158
- Literatürümüze, Çin’den getirilmiş olmasından dolayı “Çin işi” anlamında çini olarak girmiş kelimedir.
- Aslı toprak olan (kaolin) , pişirilip el işi süsleme yapılarak ,sırlanıp (cam kaplama) ikinci defa pişirilmek suretiyle, meydana getirilen sanat eseri.
Klasik Çini Tabak 45
Klasik İznik Çinileri
Cinsi: Derin Tabak
Ebat : 40 cm
Yılı : 1560 (yaklaşık)
Yeri : Victoria & Albert Museum London
Kitapta Sayfası: 45
nurcani özel
Çamurun işlenerek ham mamul haline getirilebilmesi için, ki çamur halen homojen özellikte değildir, aşamalarının en başında yapılacak mamulün büyüklüğüne göre parçalara ayrılması ve rahatça işlenebilmesi için yoğrulması gereklidir. Bu işleme kündeleme denir. Kündecinin çamur parçalarını istenilen boyutlarda hazırlaması önemlidir. Parçaların istenilen büyüklükte olması çamuru işleyen açısından handikaplar oluşturur. Ve ürünün boyutlarındaki değişmelere neden olur. Yapılan ürünlerin hepsinin standart ölçülerde birbirinin tıpatıp aynısı olamamasının nedeni bundan kaynaklanmaktadır. Kündecinin dikkat ettiği diğer hususlardan bir tanesi de çamuru yoğururken aynı zamanda içindeki hava kabarcığı bırakmamasıdır. İçinde hava kabarcığı olan obje yüksek derecedeki fırında genişlemeye neden olur ve ürün fırında parçalanır.
190 Klasik Çini Tabak
Klasik İznik Çinileri
Cinsi: Düz Tabak
Ebat : 33cm
Yılı : 1550-1575 (yaklaşık)
Yeri : Çinili Köşk İstanbul
Kitapta Sayfası: 190
Sırlanan mamuller yaklaşık 900C’ de fırınlanır. Bisküvi pişiriminden farklı olarak bu işlemde yüksek ısıya dayanıklı raflar kullanılır. Çünkü sırlı mamullerin birbirine temas etmemeleri gerekir. Aynı şekilde mamullerin raflara temas eden yerlerinde ki sırlar da temizlenir aksi takdirde mamul rafa yapışır ve ancak kırılarak ayrılır. Bu pişirmede yaklaşık 21 saattir, 9 saat fırının yanması 12 saat ise soğuması için geçen süredir. Bu fırınlamada soğutmanınyavaş yapılması ayrıca fırındaki ısı dağılımlarının homojen olmasına dikkat edilmesi gerekir.
İmalat Aşamaları Yazıları Salim SABANCILAR’a aittir
