Türk çini ve seramik sanatının, Türk sanatları arasında önemli bir yeri vardır. Osmanlılar döneminde İznik ve Kütahya, çini ve seramik üretim merkezleri olmuşlardır. 18. yüzyılınsonlarına doğru iznik’te bulunan atölyeler kapanmış ve bu tarihten sonra sadece Kütahya’da bulunan atölyeler günümüze kadar faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. 16. yüzyılda Türk çini ve seramik sanatı sürekli bir gelişme göstererek teknik ve sanatsal açıdan doruk noktasına ulaşmıştır. Bu dönemde sıraltı tekniğinde önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Böyle bir sanat anlayışı, çini ve seramiklerin uzun yıllar bozulmadan kalmasına, boyaların korunmasına ve renklerin daha hoş görünmesine imkan sağlamıştır (Gyözö 1986). 16.yüzyılda İznik ve Kütahya çini bünyeleri, silika,cam frit ve %80′i montmorillonitten oluşan bentonit içermektedir. Bu dönemde çini bünyelerde silika kaynağı olarak kuvars, kuvars kumu veya çakmaktaşı kullanılmıştır (Atasoy, 1989). Doğadaki en önemli silis kaynaklarından biri de diatomittir. Diatomit, algler sınıfından su canlıları olan diatomelerin silisli kabuklarının birikimiyle oluşmuş fosil karakterli sedimanter bir kayaçtır (Önem 2000, Bozkurt 2000, Akar 1987). Diatomitin en önemli özelliği yüksek gözeneklilik ile düşük özgül ağırlığa sahip olmasıdır. Özgül ağırlığı 1.9-2.4 gr/cm3 arasında olmasına rağmen, kuru dıatomitin özgül ağırlığı 0.4 gr/cm3′e kadar düşebilmektedir. Diatomıtın diğer bir özelliği de ortalama tane boyutunun 50-100 mikron civarında olmasıdır (Breese 1994, Harben 1995). Diatomit genellikle filtrasyon işlemlerinde, dolgu malzemesi olarak ve izolasyon alanında kullanım alanı bulmaktadır (Bentli 2002, Köktürk 1997, Karadeniz 1996, Mete 1988). Günümüzde Kütahya’da üretilen yüksek silis içerikli duvar çinileri, klasik Kütahya çinilerine göre daha kalın ve büyük ebatta üretilmektedir. Yüksek silis içerikli 25×25 cm ebadında bir adet çini karonun ağırlığı 1550-1560 gram gelmektedir. Bu ağırlık gerek malzemenin nakliyesinde gerekse döşendiği binaya gelen yük açısından olumsuz etki yapmaktadır. Bu çalışmada, Kütahya’da üretilen yüksek silis içerikli duvar çinilerinin birim ağırlıklarının azaltılmasına çalışılmıştır. Bu amaçla yüksek silis içerikli çını reçete bileşiminde silis kaynağı olarak kuvars kumu yerine belirli oranlarda diatomit kullanılmış ve elde edilen yeni ürünlerin özellikleri incelenmiştir.








